«Οι χώροι αυτοί είναι πέτρα, είναι δηλαδή ό,τι καθαρότερο έχει η Ελλάδα»

Μίνως Βολανάκης

(για τα νταμάρια)

Φανταστείτε έναν άνθρωπο.

Έναν άνθρωπο που μια μέρα… βρέθηκε μπροστά σ' ένα νταμάρι και δεν είδε πέτρες.

Είδε θέατρο.  Είδε  τον τόπο που χρειάζεται η τραγωδία για να αναπνεύσει.

Εκεί που άλλοι έβλεπαν πληγές στο έδαφος, εκείνος είδε κερκίδες και κοίλον.

Εκεί που άλλοι άκουγαν τη σιωπή της εγκατάλειψης… αυτός χαρτογραφούσε την ακουστική.

Αυτός ο άνθρωπος υπήρξε. Τον έλεγαν Μίνω Βολανάκη.

Και ήξερε πως το ΘΕΑΤΡΟ… έχει ανάγκη από σκληρές επιφάνειες. Από πέτρα που αντιστέκεται. Από γη που θυμάται.

Σπούδασε στο Λονδίνο, σκηνοθέτησε Σοφοκλή και Σαίξπηρ, ανακάλυψε έναν άγνωστο ηθοποιό που ονομαζόταν Σον Κόνερι. Και… επέστρεφε. Πάντα επέστρεφε σε μια πόλη που αγαπούσε. Σε μια Αθήνα  που μεγάλωνε  άναρχα, βιαστικά, χωρίς να αφήνει χώρο για την ψυχή της.

Βύρωνας, Νίκαια, Πετρούπολη. Γειτονιές που δεν τις κοίταζε κανείς. Άνθρωποι που δεν τους περίμενε κανένα θέατρο.

Εκεί έστησε τα θέατρά του — όχι ως χειρονομία κοινωνικής πολιτικής, αλλά ως δήλωση πως αυτοί οι άνθρωποι, αυτή η πέτρα, αυτή η νύχτα ανήκουν στο ίδιο σύμπαν με τον Αισχύλο.

Στις 9 Αυγούστου 1980, με τον Μάνο Χατζιδάκι στο  πιάνο,  κάτω από τα αστέρια, τα Θέατρα Βράχων άνοιξαν. Πέντε χρόνια αργότερα, οι Peter Brook και Peter Stein — δύο σκηνοθέτες που μπορούσαν να επιλέξουν οποιαδήποτε σκηνή στον κόσμο — αρνήθηκαν το Ηρώδειο και ζήτησαν τα νταμάρια. Κάποιος τους είχε μιλήσει για «έναν τόπο, όπου η πέτρα θυμάται».

Έφυγε στις 15 Νοεμβρίου 1999. Επί σκηνής. Στη μέση μιας πρόβας, εκεί που πάντα ήταν πιο ζωντανός. Έμφραγμα. Η καρδιά του σταμάτησε εκεί που χτυπούσε πιο δυνατά.

Κι εγώ τώρα εδώ, μπροστά σ' αυτή την ίδια πέτρα, αναρωτιέμαι: Τι είδε πρώτα ο Μίνως; Το θέατρο μέσα στο νταμάρι — ή το νταμάρι μέσα στον άνθρωπο; Γιατί κι εμείς έτσι είμαστε φτιαγμένοι. Με κοιλότητες. Με τοιχώματα που επιστρέφουν τη φωνή μας αλλαγμένη. Με στρώματα που δεν φτάνει το φως. Όπως και να ‘χει, σ’ αυτόν χρωστάμε τη σκηνή αυτή. Την πέτρα. Τη νύχτα αυτή. Και την πεποίθηση ότι η τέχνη δεν χρειάζεται την άδεια κανενός για να βρει τον δρόμο της — ακόμα κι αν αυτός ο δρόμος περνά μέσα από ένα εγκαταλελειμμένο λατομείο.

Καλώς ήρθες στο σπίτι του.

Τασία Σαρρίδου

Καλλιτεχνική Διευθύντρια