Αφιέρωμα Μίνως Βολανάκης
100 χρόνια από τη γέννηση του

Το θέατρο έχει μόνο μία ανάγκη: από δράση.

Και η δράση από σύγκρουση.

Και η δράση είναι ρήματα και

τα ρήματα βασίζονται στο ρήμα «θέλω».

Το θέατρο έχει ανάγκη από θέληση.

Μίνως Βολανάκης

Ο Μίνως Βολανάκης είναι ίσως ο πιο πολύπλευρος και πολυπράγμων άνθρωπος του ελληνικού θεάτρου. Ζώντας όλον του τον βίο στον ανατρεπτικό εικοστό αιώνα, υπήρξε σημαντικός σκηνοθέτης, που, όπως παρατηρεί ο Γρηγόρης Ιωαννίδης, επαναδιαπραγματεύθηκε τους όρους «της μέχρι τότε θεατρικής πρακτικής», θέτοντας νέα ερωτήματα. Ανάμεσα στους Έλληνες σκηνοθέτες με διεθνή καριέρα, είναι αυτός που έχει τις περισσότερες «αυτόνομες» συνεργασίες «με ξένους θιάσους και καλλιτέχνες», περίπου το ένα τρίτο των σκηνοθεσιών του. Ήταν διαισθητικός, ποιητικός, ακριβής, ευρηματικός και ευφάνταστος μεταφραστής και μας έχει αφήσει παραπάνω από 60 μεταφράσεις, οι οποίες παίζονται ακόμα και σήμερα και εξακολουθούν να ακούγονται σύγχρονες.

Διετέλεσε Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, για δύο θητείες, και, παρ’ όλο που, η συνεργασία με τον κρατικό οργανισμό ήταν ταραχώδης και διακόπηκε και τις δυο φορές με βίαιο τρόπο, είχε ένα όραμα για το πώς πρέπει να λειτουργεί ένας θεατρικός θεσμός, τι οφείλει να προσφέρει στους θεατές/πολίτες, ποιο είναι το εύρος του ρεπερτορίου του, ποια η παιδευτική του στόχευση. Με αυτήν την έννοια, είναι φορέας της φιλοσοφίας που γέννησe τα θέατρα τέχνης από το τέλος του δεκάτου ενάτου έως και το τέλος του εικοστού αιώνα στην Ευρώπη. Μαθητεύοντας δίπλα στον Κάρολο Κουν, ήδη από τη δεκαετία του ’40, έγινε κοινωνός αυτών των καθοριστικών αλλαγών και η πολυετής παραμονή του στο εξωτερικό των έκανε να τις βιώσει και να επιθυμεί να της μεταγγίσει στον ελληνικό θεατρικό πεδίο.

Μέσα σε αυτό το πνεύμα, ενός θεάτρου υψηλής ποιότητας στο οποίο οι πολίτες θα έχουν άμεση πρόσβαση σε ανοιχτούς χώρους πολιτισμού, εμπνεύστηκε τη δημιουργία, εκκίνησε τις διαδικασίες και εκπόνησε σημαντικό έργο, ώστε να λειτουργήσουν τα θέατρα βράχων. Ως ένδειξη ελάχιστου φόρου τιμής, το Φεστιβάλ «στη σκιά των βράχων», με πρωτοβουλία της Καλλιτεχνικής Διευθύντριας Τασίας Σαρρίδου, την αρωγή του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του Διαδημοτικού Δικτύου Κώστα Σαμάντη και με την οικονομική υποστήριξη και αιγίδα του Περιφερειάρχη Νίκου Χαρδαλιά, γιορτάζει τα εκατό χρόνια από τη γέννησή του Έλληνα σκηνοθέτη με την έκδοση του παρόντα τόμου και πλαισιώνει τους εορτασμούς με έκθεση φωτογραφικού υλικού στον χώρο του θεάτρου και εκδήλωση στις 2 Ιουνίου 2026 στο θέατρο Άννα Συνοδινού.

  Μιχαέλα Αντωνίου